بایگانی

آمار سایت

  • 0
  • 58
  • 52
  • 3,829
  • 35,835
  • 96,605
  • 108,519
  • 11,778
 
No Image
چیستان در لایزنگان داراب

چیستان های این گویش غالبا با «چیه که» آغاز می شوند. آنچه من موفق به گردآوری شدم، حدود پنجاه چیستان به گویش لای زنگانی است و تعدادی چیستان به فارسی معیار. هر کدام از این دو گروه دارای ویژگی هایی هستند. برای مثال آن هایی که به گویش لای زنگانی هستند: ۱-غالبا چیزهای ساده ای موضوع و بن مایه ی چیستان واقع شده اند. ۲-دارای سادگی هستند. ۳-گاه جمله ی چیستان به شکلی رکیک بیان می شود به گونه ای که مخاطب ذهنش منحرف و به سمتی دیگر میل می کند. ۴-مسایل و احکام مذهبی باعث پیدایش چیستان شده است که طرح این چیستان ها جنبه ی آموزش دارد و می توان آن ها را از سرگرمی جدا دانست. ۵-و… . آن هایی که به فارسی معیار است غالبا به شکل دوبیتی است. این دوبیتی ها سروده ی محیا و فرزندش شوخ حاجی (؟) هستند. در این دوبیتی ها محیا به طرح چیستان پرداخته و فرزندش در شعری دیگر پاسخ آن را آورده است. البته تمام این چیستان ها و پاسخ ها به طور کامل موجود نیستند. گاهی از برخی از این اشعار تنها یک بیت یا یک مصرع در ذهن گویشورها باقی مانده است.
مانند:

عجایب صنعتی دیدم در این دشت که بی جون از پی جون دار می گشت
جواب: تفنگ. که بی جان است و به دنبال بز کوهی برای شکار است.
یک
چیه که زردِ زردِ زِبَره، زیر زمین مُتَبَره، کُلا سبزی شَه سَره؟
či-ye ke zard-e zard-e zebra-e zi:r-e zamin mo:tabar-e kola: sabz-i ša sar-e
به فارسی معیار: چیست که زرد زرد است، زیر زمین معتبر است، کلاه سبزی بر سر او است؟
جواب: هویج.
دو
چیه که هرچی ایری اَ تی نمیری؟
či-ye ke har-či i:-r-i a ti: nemi:r-i
به فارسی معیار: چیست که هرچه می روی به آخر نمی رسی؟
جواب: راه.
سه
چیه که هَرچی ایری و اَ هَمراته؟
či-ye ke har-či i:-r-i yo a hamrâ:-t-e
به فارسی معیار: چیست که هر قدر می روی، همراه تو است؟
جواب: سایه.

دسته: گونه های فرهنگ مردم | نويسنده: حسن رنجبر


ارسال نظر

 

No Image
No Image No Image No Image
 
 
 

شعر محلی

سکینه جونیُم تویِ گُلایه*** مُذایُم کار مو بر التجایه*** دعا که می کُنُم آمین بگویین*** النگو دلبرُم گیرِش بیایه. (چراغعلی روشن)

ورود

No Image No Image