No Image
چیستان در لایزنگان داراب

چیستان های این گویش غالبا با «چیه که» آغاز می شوند. آنچه من موفق به گردآوری شدم، حدود پنجاه چیستان به گویش لای زنگانی است و تعدادی چیستان به فارسی معیار. هر کدام از این دو گروه دارای ویژگی هایی هستند. برای مثال آن هایی که به گویش لای زنگانی هستند: ۱-غالبا چیزهای ساده ای موضوع و بن مایه ی چیستان واقع شده اند. ۲-دارای سادگی هستند. ۳-گاه جمله ی چیستان به شکلی رکیک بیان می شود به گونه ای که مخاطب ذهنش منحرف و به سمتی دیگر میل می کند. ۴-مسایل و احکام مذهبی باعث پیدایش چیستان شده است که طرح این چیستان ها جنبه ی آموزش دارد و می توان آن ها را از سرگرمی جدا دانست. ۵-و… . آن هایی که به فارسی معیار است غالبا به شکل دوبیتی است. این دوبیتی ها سروده ی محیا و فرزندش شوخ حاجی (؟) هستند. در این دوبیتی ها محیا به طرح چیستان پرداخته و فرزندش در شعری دیگر پاسخ آن را آورده است. البته تمام این چیستان ها و پاسخ ها به طور کامل موجود نیستند. گاهی از برخی از این اشعار تنها یک بیت یا یک مصرع در ذهن گویشورها باقی مانده است.
مانند:

عجایب صنعتی دیدم در این دشت که بی جون از پی جون دار می گشت
جواب: تفنگ. که بی جان است و به دنبال بز کوهی برای شکار است.
یک
چیه که زردِ زردِ زِبَره، زیر زمین مُتَبَره، کُلا سبزی شَه سَره؟
či-ye ke zard-e zard-e zebra-e zi:r-e zamin mo:tabar-e kola: sabz-i ša sar-e
به فارسی معیار: چیست که زرد زرد است، زیر زمین معتبر است، کلاه سبزی بر سر او است؟
جواب: هویج.
دو
چیه که هرچی ایری اَ تی نمیری؟
či-ye ke har-či i:-r-i a ti: nemi:r-i
به فارسی معیار: چیست که هرچه می روی به آخر نمی رسی؟
جواب: راه.
سه
چیه که هَرچی ایری و اَ هَمراته؟
či-ye ke har-či i:-r-i yo a hamrâ:-t-e
به فارسی معیار: چیست که هر قدر می روی، همراه تو است؟
جواب: سایه.

دسته: گونه های فرهنگ مردم | نويسنده: حسن رنجبر


ارسال نظر

 

No Image
No Image No Image No Image
 
 
 

شعر محلی

به سنِّ شَص رسیذُم گشته یُم پیر *** به هشتاذ که رسیذ، گشتم زمینگیر (حسین سرفراز)

ورود

آمار سایت

  • 0
  • 60
  • 18
  • 190
  • 950
  • 114,379
  • 181,695

بایگانی

No Image No Image